พิธีบวงสรวงศาลพระภูมิเจ้าที่ คือ การบวงสรวงที่เจ้าบ้านทำขึ้นเพราะเป็นการเชิญองค์พระภูมิเข้ามา สถิตย์ไว้ในศาลพระภูมิข้างในบ้านเรือนของเรา ในบริเวณที่เราได้ทำการตระเตรียมไว้ เพื่อดูแล เพื่อความเป็นมิ่งขวัญ ของบ้านที่อยู่ของเรา

 

ของที่ท่านต้องเตรียมนอกจาก ศาลพระภูมิ แล้วนั้นสิ่งหนึ่งเลยที่ต้องนึกถึงคือ แท่นศาลว่าเจ้าบ้านจะต้องทำขนาดเท่าไหร่เพื่อไม่ให้กินพื้นที่ในส่วนอื่นของที่อยู่อาศัยมากจนเกินไป ความสูงนั้นไม่เกิน 1 เมตรเพราะว่ามีผู้กล่าวว่าที่ว่า ศาลพระภูมิ เป็นธาตุดินถ้าเหนือจากพื้นเกินไปจะไม่ได้รับแรงจากผืนดิน ทิศทางในการวางจะต้องไม่บดบังตัวบ้าน ไม่หันประทะกับตัวบ้าน ไม่ตรงกับส้วม ถ้ามีคูน้ำต้องมีการปรับและหันไปในทิศที่เป็นศรีคือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศเหนือ ทิศตะวันออก ซึ่งการหันหน้าหรือการจัดวางนั้นมีลักษณะเดียวกับการวางศาลอื่นๆ

 

พิธีบวงสรวงศาลพระภูมิ

ขนาดของฐานศาลพระภูมิเจ้าที่ที่เหมาะสม

ขนาดของฐานวางศาลพระภูมิจะต้องมีขนาดไม่เล็กจนเกินไป ไม่เล็กไม่ใหญ่ ต้องเว้นระยะช่องว่างระหว่างศาลพระภูมิพอเหมาะพอควรทั้งนี้เพื่อความวิจิตรและเป็นความเชื่อมากจากโบราณว่าไม่ให้ตั้งศาลเกยกันหรือแนบกันเกินไปดังนั้นขนาดของแท่นวางศาลจะต้องสัมพันธ์กันทั้งขนาดศาลพระภูมิเจ้าที่และขนาดของพื้นที่บ้านของท่าน แต่ทั้งนี้ในปัจจุบันนี้ที่ดินมีราคาแพงทำให้พื้นที่เหลือน้อยระยะห่างระหว่างศาลก็จะลดน้อยลงไปตามพื้นที่ที่ท่านเหลือแต่ห้ามติดกันเด็ดขาด ซึ่งกระบวนการทำแท่นวางศาลจะต้องทำให้เสร็จสิ้นเรียบร้อยก่อนมีพิธีตั้งศาล เพราะมีบางท่านรีบร้อนเกินไปหรือไม่เผื่อเหลือเผื่อขาดเวลาในการตั้งศาลทำให้เมื่อถึงวันบวงสรวงตั้งศาลพระภูมิศาลเจ้าที่แล้วนั้นฐานวางศาลยังไม่เสร็จบางครั้งทำให้ศาลพระภูมิเจ้าที่เกิดปัญหาไม่สวยงามตามสมควร

การตั้งศาล มีอีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญเช่นกันและเป็นเรื่องที่ท่านเจ้าบ้านต้องดูให้ดีเหมือนกันคือ ผู้ทำพิธี ในอดีตการตั้งการตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่จะเป็นพิธีของพราหมณ์ ในปัจจุบันเวลาเปลี่ยนไปพิธีการนี้ได้มีการแตกแขนง ออกไปตามหลักความเชื่อ และพื้นฐานของสภาพแวดล้อม ทำให้การทำพิธีตั้งศาลพระภูมิไม่ได้ใช้พราหมณ์ตั้งเพียงแบบเดียว แต่ยังมีผู็ที่ ร่ำเรียน วิชามาจากครูบาอาจารย์ต่างๆ ที่เชื่อว่าสามารถสื่อสารองค์พระภูมิ เจ้าที่ และสามารถอัญเชิญให้มาสิงสถิตอยู่ที่ที่พักอาศัยเราได้ ทั้งนี้อยู่ที่หลักความเชื่อและความนับถือของท่านเจ้าบ้านเป็นสิ่งสำคัญ

 

วันที่ทำพิธีตั้งศาลจะต้องตรวจดูฤกษ์ยาม ที่เป็นสิริมงคล ซึ่งบางท่านที่เคร่งอาจจะดูรวมไปถึงโชคชะตาของท่านเจ้าบ้านเองว่าช่วงเวลานี้เหมาะกับช่วงไหน

 

เครื่องใช้ในศาลพระภูมิที่ใช้ในการทำพิธีศาลพระภูมิเจ้าที่

เครื่องสังเวยหรืออุปกรณ์ในพิธีตั้งศาลพระภูมิ ไม่มีสิ่งได้จำกัดแต่ท่านเจ้าบ้านจะต้องหาสิ่งที่มีความหมายเป็นมงคลมาเป็นของไหว้หรือบางท่านอาจจะเรียกเครื่องตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่ บางท่านมีงบประมาณมากและสะดวกอาจจะใช้หัวหมู แต่บางท่านเจ้าบ้านเวลาไม่อำนวยหรืองบไม่อำนวยอาจจะใช้หมูเป็นชิ้นได้ ไก่ กุ้งพล่าปลายำ ต้มจืด และสิ่งอื่นๆๆพวกของหวานและผมไม้เราจะใช้ สิ่งที่มีความหมายไปในทางมงคล เช่นขนุน กล้วย ทองหยิบทองหยอด ฝอยทอง

 

สิ่งของมงคลที่ต้องใส่ไว้ใต้ฐานของศาลในพิธีตั้งศาลพระภูมิ เช่น ไม้มงคล 9 อย่าง อัญมณี แผ่นเงินทองนาค ใบนางกวัก ใบเงินใบทอง ใบไม้ต่างๆที่ชื่อมงคล เหรียญบาท

 

การเลือกศาลพระภูมิและสีของศาล

อย่างที่ได้กล่าวมาข้างต้นผู้เขียนขอแนะนำว่าให้เลือกไซต์ศาลให้เหมาะกับแท่นศาลและงบประมาณของท่านเจ้าบ้านเป็นสิ่งสำคัญ อีกสิ่งหนึ่งที่ต้องคำนึงถึงเป็นอันดับแรกเลยคือทำแล้วท่านเจ้าของบ้านต้องไม่เดือดเนื้อร้อนใจอย่าทำให้ตัวเดือดร้อนไม่ว่าจะเรื่องฐานหรือเรื่องงบประมาณ  เช่นถ้าท่าน เป็นคฤหบดีมั่งคั่ง ที่ตั้งเยอะท่านสามารถเลือกศาลพระภูมิที่มีขนาดใหญ่ราคาแพง แต่ถ้าท่านงบไม่ถึงท่านก็สามารถเลือกชุดเล็กได้ ศาลพระภูมิราคาไม่จำเป็นต้องแพงเลือกในสิ่งที่ไม่ทำให้เดือดร้อน เหมาะกับที่พักอาศัย เหมาะกับที่ตั้ง ตรงตามศาสตร์ ก็มีความเป็นมิ่งขวัญเช่นเดียวกัน

 การเลือกใช้สีของศาลพระภูมิเจ้าที่  เราจะต้องเลือกสีที่ไม่มืดและมีการเปรียบเปรยว่าเป็นสีที่มีความเป็นมงคลเช่น สีทอง สีขาว สีครีม เราจะไม่ใช้สีดำ หรือบางท่านอาจจะเลือกตามสีถูกโฉลกตามวันเกิด

 

ในการคัดเลือกศาลสิ่งสำคัญที่ท่านต้องเลือกคือ ตัวเรือนของศาลและ เสาของศาลพระภูมิ ซึ่งใน 2 ส่วนนี้จะมีหลายรูปแบบหลายลายให้เจ้าบ้านเลือกในขนาดนั้นๆๆ เช่น

 

ศาลพระภูมิขนาดจาน 100cmก็จะมีตัวบ้านให้เลือก3-4รุ่น เสาอาจจะมีถึง5 รุ่นให้เลือกเลยทีเดียว ทั้งนี้หลักการเลือก สิ่งแรกให้เลือกตามที่ท่านเห็นว่าสวยตั้งแต่แรกเห็น อย่างที่สอง ทำตามในสิ่งที่ท่านเชื่อเช่น ครอบครัวท่านเจ้าบ้านนับถือพญานาคเจ้าบ้านก็ใช้เสาที่มีลวดลายเป็นพญานาคหรือท่านอาจจะไม่ชอบรูปสัตว์เจ้าบ้านก็อาจจะเลือกเสาที่เป็นลวดลายไทย หรือเสาลายที่เป็นรูปเทพบุตร

 

ดังนี้การเลือกศาลพระภูมิเจ้าที่นั้นต้องทำแล้วไม่ทำให้ท่านเป็นทุกข์ อย่างไรก็ตามการออกแบบศาลพระภูมิที่ทุกร้าน ดีไซน์มาจะเป็นลวดลายที่มีความเป็นสิริมงคลอยู่แล้วขอให้ท่านเจ้าบ้านไม่ต้องพะวงในส่วนนี้

Leave a Reply